Wat betekenen de besparingen voor ons en voor het Vlaamse bibliothecair erfgoed?

Door Liesbeth Van Camp, coördinator BibliothecairErfgoed.be

Ik las ergens, langer geleden dan ik wil toegeven, 'Erfgoed is een werkwoord'. Dat idee bleef plakken. Erfgoed bestaat niet zomaar, er moet eerst één en ander gebeuren: ontdekken, herkennen, erkennen, beschrijven, conserveren, bewaren, bestuderen, verpakken, fotograferen, verhalen vertellen, tentoonstellen, uit de rekken halen, op de rekken plaatsen … Een heel proces, met allemaal werkwoorden, uitgevoerd door mensen. Zodat zo veel mogelijk mensen hun verhaal in dat erfgoed herkennen of zelfs leren kennen en nieuwe verhalen kunnen maken.

Op 2 oktober vernamen we, net als de rest van de cultureel erfgoedsector, dat de Vlaamse Regering een drastische besparing doorvoert op erfgoed. Voor onszelf betekent dit een verlies van 30% van ons budget vanaf volgend jaar. De drie landelijke erfgoedbibliotheken kregen te horen dat zij 100% van hun werkingsmiddelen verliezen. 

Een enorme klap, zeker omdat werkingssubsidies nog maar heel recent binnen bereik van het gros van de erfgoedbibliotheken waren. Een subsidieovereenkomst voor 5 jaar afsluiten - met alle beloftes - en dan nog geen 3 jaar later die subsidie weer verliezen, zonder enige vorm van verklaring komt heel hard aan.

Wij blijven de compagnon de route voor al wie bibliothecair erfgoed beheert, een rol die we vol overtuiging blijven opnemen. Want dat verdient het prachtige bibliothecair erfgoed van Vlaanderen en al haar gepassioneerde en getalenteerde bewaarders.

Ook wij moeten onze werking de komende maanden herdenken. Gelukkig koopt een kleine buffer uit het verleden ons hiervoor een beetje tijd, zodat we samen als team deze eerste drempel kunnen nemen. Hoe het daarna verder moet is nog onduidelijk. Aan ambities en passie geen gebrek. Maar dat vraagt voldoende draagkracht en een duurzaam beleid. We voeren ook het gesprek met de beleidsmakers over het verdwijnen van structurele steun voor erfgoedbibliotheken. Want dit is niet enkel een begrotingskeuze, maar een inhoudelijke beslissing van de Vlaamse regering. Een beslissing met immense impact op de hele sector en vele mensen. Maar we blijven geloven in het belang van erfgoed ontdekken, herkennen, erkennen, beschrijven, conserveren, bewaren, bestuderen, verpakken, fotograferen, verhalen vertellen, tentoonstellen, uit de rekken halen, op de rekken plaatsen …

Want: Erfgoed is een werkwoord.

Samen zorgen we ervoor dat onze geschreven geschiedenis niet verdwijnt. Met elk catalogusrecord, elke bruikleen, elke rondleiding, elke digitalisering. Zuurvrije verpakking per zuurvrije verpakking. Zodat mensen kunnen leren van gisteren en er morgen mee kunnen vormgeven. 

Laat het zeker weten als je met vragen zit of we je ergens bij kunnen ondersteunen.

--- Liesbeth, coördinator, en het hele team van BibliothecairErfgoed.be

Afbeelding bovenaan: De Boekentoren in Gent kleurt rood als symbolisch protest tegen de aangekondigde besparingen.

De landelijke dienstverleners en de landelijke erfgoedbibliothekens schreven een open brief aan de minister van Cultuur om de grote impact van de besparingen aan te kaarten.

"Een subsidie met 100 (honderd!) procent verminderen is geen besparing. Het is een beleidskeuze om een volledige deelsector niet langer te ondersteunen. Die keuze staat haaks op het beleid dat Vlaanderen zelf heeft uitgetekend."

------ Uit de open brief van de landelijke erfgoedbibliotheken

"Dienstverlenende organisaties zijn bovendien diep geworteld in erfgoed-gemeenschapen. Dicht bij de mensen en vóór de mensen. Wij zorgen voor extra kennis, expertise, energie en dynamiek. Zo maken we kruisverbindingen met alle andere actoren in dit erfgoednetwerk, waardoor synergie, verbinding en een groter bereik ontstaat."

------ Uit de open brief van de landelijke dienstverleners