Vlaamse subsidie voor project 'Abdijbibliothecarissen. De laatste getuigen'

Het project 'Abdijbibliothecarissen. De laatste getuigen' krijgt van de Vlaamse Gemeenschap 80.000 euro om mondelinge en materiële bronnen over erfgoedbibliotheken in historische kloosters en abdijen te verzamelen.

Deze semi-openbare bibliotheken bezitten bijzonder waardevolle en diverse historische erfgoedcollecties die vaak nog werden samengesteld tijdens het ancien régime. Vaak zijn ze niet of nauwelijks ontsloten. Het project wil een bijdrage leveren aan de materiële én de immateriële erfgoedontsluiting. 

Initiatiefnemer is de Maurits Sabbebibliotheek (KU Leuven), een internationaal erkende topbibliotheek voor het domein van de theologie en partner van de Vlaamse Erfgoedbibliotheek. Deze bibliotheek ontwikkelt een kwalitatieve werking rond het religieuze gedrukte erfgoed van de Lage Landen en is de motor achter het netwerk van religieuze bibliotheken in Vlaanderen. De Vlaamse Erfgoedbibliotheek is lid van de adviesraad van het project.

Immaterieel erfgoed

De bibliothecarissen van religieuze instellingen zijn vandaag meestal hoogbejaard en hun kennis en expertise, die soms eeuwenlang werden doorgegeven, gaan verloren. De opdracht van deze bibliothecarissen was en is niet louter functioneel, maar sluit aan bij religieuze tradities. Hun herinneringen zijn werelden van ongeregistreerde informatie.

Het project documenteert, archiveert en ontsluit het verhaal van de klooster- en abdijbibliothecarissen. Door hun mondelinge getuigenissen vast te leggen bewaart het project bijzondere en waardevolle verhalen en draagt het bij aan het verzamelen van gegevens met betrekking tot immaterieel erfgoed binnen belangrijke historische erfgoedcollecties in Vlaanderen.

Materieel erfgoed

Een tweede luik richt zich op het materiële bibliothecaire erfgoed. Het project brengt de toestand en de bewegingen in de bibliothecaire erfgoedcollecties in kaart en geeft een vervolg aan de laatste studie op dit gebied, de Gids van theologische bibliotheken in Nederland en Vlaanderen (1983).

Het project onderzoekt hoe collecties geëvolueerd zijn in de tijd (collectiebewegingen) en hoe bibliotheken in de betrokken instellingen gefunctioneerd hebben als instrument van studie, vorming en ontspanning. De abdij- en kloosterbibliotheken bevatten immers niet alleen religieuze collecties, maar ook documenten van filosofische, wetenschappelijke en artistieke waarde.

Visie-ontwikkeling en bewustmaking

De derde realisatie is een grondig syntheserapport met aanbevelingen is de derde doelstelling. Dit rapport is de aanzet tot een nieuwe visie op de toekomst van abdij- en kloosterbibliotheken.

'Abdijbibliothecarissen. De laatste getuigen' realiseert bovendien een wisselwerking tussen de eeuwenoude abdij- en kloostercollecties en de erfgoeddeskundigen in Vlaanderen. Ontsluiting voor het brede publiek en het ter beschikking stellen van de onderzoeksgegevens zullen bijdragen aan bewustmaking van de waarde van deze (vaak bedreigde) collecties.