Op reis naar de achttiende eeuw: samenwerking met Trinity College in Dublin geeft Vlaamse oude drukken nog meer internationale weerklank
18/11/2026
18/11/2026
De bibliotheek van Trinity College Dublin kocht in 1802 een bijzondere collectie aan. Ze is afkomstig van de familie Fagel uit de Nederlandse Republiek, maar hun collectie bestrijkt heel Europa. Met maar liefst 30.000 boeken, pamfletten en kaarten is dit een van de belangrijkste en grootste nog bestaande privébibliotheken uit de achttiende eeuw.
BibliothecairErfgoed.be zette een samenwerking op met het team dat de collectie momenteel verder ontsluit. Doel: alle Vlaamse stukken tot 1801 uit de Fagelcollectie beschrijven in De Vlaamse bibliografie van het handgedrukte boek (STCV)!
Naast in het oog springende highlights, zoals de Kroniek van Vlaanderen (Vorsterman, 1531), met de hand ingekleurde exemplaren van botanische werken van onder meer Dodoens (Plantijn, 1644) en een hele reeks kaarten, bevat de collectie ook meer dan 5.000 vroegmoderne pamfletten. Door de efemere aard van deze werken zijn een aantal van hen erg zeldzaam.
De collectie was voor de Fagels deels een werkbibliotheek, getuige de annotaties en de eenvoudige banden. Een bijzondere band is dan weer deze, waarmee de Fagels enkele jaren wetgeving samen archiveerden.
Dankzij een tussenkomst voor internationale uitwisseling van de Vlaamse overheid kon onze expert oude drukken Heleen voor twee weken in Dublin verblijven. Ze registreerde er niet enkel oude drukken, maar versterkte ook internationale banden binnen de bibliotheekgemeenschap, zowel in Trinity College als met Marsh’s Library en de Edward Worth Library.
Aan de Fagelcollectie werkte Heleen samen met het fantastisch team dat deze collectie onder hun hoede heeft: Joe Nankivell, Anita Cooper en Marie Jennings. Samen verkende het team de STCV-methode en Heleen de collectie, wat veel bibliografische gespreksstof opleverde. Doorheen deze twee weken kwamen zo maar liefst 55 nieuwe edities in onze databank terecht. In totaal verwerkte het team al 190 van de naar schatting 625 exemplaren die in aanmerking komen voor opname in de databank. En daar stopt het niet: het Fagelteam zal ook de rest van de collectie verder beschrijven in onze databank.
Eerder werden de boeken gedrukt in Nederland in de Short Title Catalogue Netherlands (STCN) opgenomen. Dankzij ‘Unlocking the Flemish Fagel Collection’ kunnen we nu de Vlaamse component van een belangrijke internationale collectie met uitzonderlijke oude drukken, waaronder zeldzame efemera, toevoegen aan onze databank voor het handgedrukte boek. Dit verhoogt de zichtbaarheid van bijzonder Vlaams erfgoed in een internationale context.
Sinds 2000 bouwt BibliothecairErfgoed.be met het STCV-project een databank uit met bibliografische beschrijvingen van drukken die in Vlaanderen van de pers kwamen vóór 1801. We doen hiervoor beroep op een gestandaardiseerde en internationaal gebruikte methode van registratie ‘met het boek in de hand’. Met dit project, ‘Unlocking the Flemish Fagel Collection’, startten we een korte samenwerking op met de bibliotheek van Trinity College.
Op 15 januari is Joe Nankivell te gast bij het Belgisch-Nederlands Boekbandengenootschap met een lezing getiteld ‘François Fagel's bookcases: exploring the materiality of a 1724 library in The Hague’. Meer informatie vind je binnenkort hier.
Wil je ook graag samenwerken om je collectie in STCV te ontsluiten? Contacteer Heleen.