Nieuw Topstukkendecreet verruimt bescherming

Door de recente goedkeuring door de Vlaamse Regering van het Topstukkendecreet wordt de notie ‘topstukken’ uitgebreid tot alle cultuurgoederen die aan de toetsingscriteria voor een topstuk ’zeldzaam en ‘onmisbaar’ voldoen, ongeacht of ze in de Topstukkenlijst werden opgenomen.

Tot nog toe beschermde het Topstukkendecreet enkel cultuurgoederen die in de Topstukkenlijst staan. Het nieuwe decreet verruimt de notie van ‘topstukken’ tot alle cultuurgoederen, of ze in de Topstukkenlijst staan of niet, maar wel aan de toetsingscriteria voor een topstuk (’zeldzaam en ‘onmisbaar’) beantwoorden.
Bijvoorbeeld ‘topstukken’ die niet gekend waren doordat ze tot een private collectie behoorden, konden naar het buitenland worden gebracht zonder dat de Vlaamse overheid de mogelijkheid had om ze, vanwege hun belang voor het Vlaamse erfgoed, te beschermen en eventueel te verwerven. Het aangepaste decreet maakt dit wel mogelijk.

Topstukken die wel in de lijst staan, vallen onder een bredere bescherming:

• ze kunnen niet zonder voorafgaande toelating van de Vlaamse overheid buiten Vlaanderen gebracht worden;
• voor fysische ingrepen op het kunstwerk is een voorafgaande toelating vereist;
• restauraties zijn tot 80% van de kosten subsidieerbaar;
• en de eigenaar is verplicht zorg te dragen voor het topstuk. 

Voor niet in de lijst opgenomen topstukken geldt enkel de vereiste om deze niet zonder voorafgaande toestemming buiten de Vlaamse Gemeenschap te brengen. De garanties voor de eigenaar blijven ongewijzigd: als de Vlaamse overheid geen toestemming geeft om een topstuk buiten Vlaanderen te brengen, moet ze verplicht het cultuurgoed tegen de internationale marktwaarde aankopen.

Er zijn ook nieuwe regels om cultuurgoederen te kunnen uitvoeren. Het ontwerpdecreet wordt nu ingediend bij het Vlaams Parlement.