Besparingen zijn een optelsom
08/11/2026
08/11/2026
De Vlaamse overheid bespaart op cultuur.
Ze bespaart op collectiebeheerders, hervormt het bovenlokaal cultuurbeleid, snoeit bij de ondersteunende organisaties, vermindert het budget van steden en gemeenten … Wat vandaag op papier een reeks afzonderlijke ingrepen lijkt, groeit in de praktijk uit tot een domino-effect over het hele erfgoedveld.
Een cultureel archief (-50%) of een bovenlokaal museum (-30%) met een collectie bibliothecair erfgoed zal prioritair moeten inzetten op haar archief- of museumcollectie. Ze zal misschien advies willen inwinnen over hoe het verder moet bij één van de 27 erfgoedcellen (-30%) en bij een thematische erfgoeddienstverlener als Bibliothecairerfgoed.be (-30%). Zij zullen naar beste vermogen met sterk gereduceerde teams proberen adviseren. Als alle pistes uitgeput zijn, ook na overleg met het steunpunt (-12%), zullen de getroffen organisaties misschien aankloppen bij één van de drie landelijke erfgoedbibliotheken. Maar tevergeefs, want die verliezen maar liefst 100% van hun werkingsmiddelen. Eén beslissing, die zich exponentieel laat voelen.
Hetzelfde verhaal kan je schrijven voor de vele erfgoedvrijwilligers die zorg dragen voor boekencollecties, voor bedrijven, abdijen, openbare bibliotheken, onderzoeksinstellingen, onderwijsorganisaties en ga zo maar door. Of voor heel wat opleidingen die geen stageplekken meer vinden voor hun studenten, voor scholen die geen schooluitstappen meer kunnen maken om aan die doelen rond burgerzin te werken, voor onderzoekers die botsen op beperkte openingsuren, op restauratoren die aanvragen tot ondersteuning zien kelderen.
En dan komen daar nog de besparingen bij vanuit steden en gemeenten, via de universiteiten en onderzoeksfondsen, op regionale samenwerkingen. Meer zelfs, ongetwijfeld hebben we nog veel impact niet eens in beeld. Kort gezegd, de impact gaat veel verder dan het schrappen van budgetten binnen individuele organisaties: het is de optelsom van de effecten van alle rechtstreekse besparingen binnen cultureel erfgoed, maar ook bijvoorbeeld de besparingen op het gemeentefonds, binnen onderzoek, etc.
Als centraal gelegen regio in Europa speelde Vlaanderen een belangrijke rol in de productie van bibliothecair erfgoed. En dat merk je op de boekenplanken van de meer dan 170 beheerders van bibliothecair erfgoed in Vlaanderen. Als compagnon de route voor iedereen die bibliothecair erfgoed beheert, brengen we de rechtstreekse én indirecte impact van de cultuurbesparingen op al deze beheerders in kaart.
Daarvoor hebben we jouw hulp nodig: ben je één van de beheerders waarvan de collectie is opgenomen in onze Digitale Erfgoedbib? Vul dan zeker deze bevraging in. Je ontvangt die via mail. Geen mail gekregen? Geef ons een seintje
Ken je organisaties met collecties bibliothecair erfgoed die nog niet beschreven zijn in onze Erfgoedbib? Bezorg hen dan zeker deze bevraging.
We hopen op een grote respons. Want met jullie input staan we sterker in onze schoenen tijdens het gesprek met beleidsmakers. Bovendien vertellen jullie verhalen waar de nood het hoogst is - essentiële info voor ons beleidsplan 2029-2033, dat we in 2027 schrijven.
De bevraging loopt van 9 november tot en met 15 november. De resultaten worden anoniem verwerkt in een rapport dat we delen met beleidsmakers en publiceren op onze website.